**********پنجم دی ماه سالروز زلزله بم و روز ملی کاهش خطر بلایا با شعار " آگاهی از مخاطرات،ارتقاء تاب آوری جامعه "**********حساس سازی جامعه، بهره مندی از توان مردم و آموزش همگانی از مهمترین راهکارهای کاهش خطر بلایا می باشد******سطح خطر ناشی از مخاطرات طبیعی در ایران 8 از 10 می باشد.******بطور متوسط سالانه 3 هزار ایرانی در اثر بلایای طبیعی فوت می کنند و حدود 1.5 میلیون نفر نیز تحت تاثیر قرار می گیرند******نصب و راه اندازی سیستم های پیش بینی و هشدار سیل میتواند در کاهش خطرات ناشی از سیل موثر باشد******در دنیا 40 نوع بلایاي طبیعی شناخته شده است که 32 نوع آن در ایران به وقوع می پیوندد که از این حیث جزء ده کشور بلاخیز جهان بوده و در قاره آسیا از نظر بروز بلایاي طبیعی مقام چهارم را دارا می باشیم.
تقویم
شرح وظایف

معرفی واحد

تعریف  بهداشت روان  و اهمیت آن

بهداشت روانی یعنی داشتن احساس آرامش و امنیت درون و به دور بودن از اضطراب، افسردگی و تعارض‏های مزمن روانی. از منظر دیگر، بهداشت روانی ؛ یعنی بهره‏مندی از سلامت ذهن و اندیشه و تفکر.

بهداشت روانی ، قوانین مربوط به سلامت عاطفی را در برمی‏گیرد، به گونه‏ای که فرد بتواند مشکلات را به آرامی پشت سرگذارد؛ به شرط آنکه بداند چگونه از فشارهای  روانی و نگرانی پیش‏گیری کند. کارشناسان سازمان بهداشت جهانی از « بهداشت روانی » به «سلامت روان و فکر» تعبیر کرده‏اند و می‏گویند: «سلامت فکر، عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور منطقی، عادلانه و مناسب».

از آنجایکه درصد قابل توجهی از بیماری‏های جسمانی، ریشه روان‏شناختی دارند لذا بهره‏مندی از  بهداشت روان می‏تواند بر سلامت جسم اثر مثبتی داشته باشد. از آن سو، سلامت جسم نیز بستر مناسبی برای رسیدن به احساس امنیت درون و سلامت ذهن و روان است». نوع نگرش و باورهای آدمی درباره زندگی و محیط پیرامون خود و نیز تعهدات ارزشی و ویژگی‏های زندگی فردی و اجتماعی انسان، در بهره‏مندی از بهداشت روانی مطلوب بسیار اثر گذارند. بنابراین با عنایت به مطالب فوق سلامت روان امری ضروری و جزی از خدمات مراقبت بهداشتی است و نیازمند توجه ویژه است .

اهداف برنامه های سلامت روان مشتمل بر :

·         فراهم آوردن خدمات بهداشت روان قابل دستیابی برای عموم مردم

·         افزایش آگاهی مردم و بالا بردن مهارتهای بهداشت روانی

·         پیشگیری از ابتلا مردم به بیماریهای روانی –عصبی

·         درمان بیماریهای روانی –عصبی

·         توانبخشی بیماران روانی

 وظایف  :

 شرح وظایف    

  شرح وظائف بهورز

1-     بيماريابي اختلالات روانپزشكي و شناسايي اختلالات سوء مصرف مواد

2-    ارجاع بيماران به مركز بهداشتي درماني

3-    پيگيري و مراقبت بيماران

4-    آموزش اصول سلامت روان به بيماران ، خانواده آنها و عموم جامعه

5-    جلب مشاركتهاي مردمي در اجراي برنامه ها

6-    ثبت آمار بيماران و فعاليتها و گزارشدهي به مركز بهداشتي درماني

7-    انجام خدمات سلامت اجتماعي شامل :

·         ارزيابي وضعيت سلامت اجتماعي فردي و ثبت آن

·         مشاركت در تهيه نيمرخ سلامت اجتماعي منطقه(شناخت نوع،ميزان و روند تغييرات آسيبهاي اجتماعي منطقه)وضعيت اقتصادي ، اجتماعي منطقه(ميزان نابرابري هاي اجتماعي)

·         مشاركت در انجام نياز سنجي و او لويت سنجي مشكلات منطقه

·         مشاركت در فرايند توانمند سازي  گروههاي هدف

·         شناسايي ظرفيت هاي حمايتي ومشاركت در ايجاد ظرفيت هاي جديد(ظرفيت سازي)

 

 

شرح وظائف كاردان هاي بهداشتي

1-     مشاركت در پيگيري و مراقبت بيماران

2-    جمع بندي و تجزيه تحليل اطلاعات آماري و ارسال به مركز بهداشت شهرستان

3-    مشاركت در آموزش و باز آموزي بهورزان

4-    مشاركت در آموزش بيماران ، خانواده آنها و عموم جامعه

5-    جلب مشاركتهاي مردمي در اجراي برنامه ها

6-    پايش عملكرد خانه هاي بهداشت و ارسال بازخورد

7-    نظارت بر تأمين داروهاي اساسي مورد نياز مركز

8-    انجام خدمات سلامت اجتماعي شامل :

9-    پايش نحوه ارزيابي وضعيت سلامت اجتماعي و ثبت آن

·         مشاركت در تهيه نيمرخ سلامت اجتماعي منطقه(شناخت نوع،ميزان و روند تغييرات آسيبهاي اجتماعي منطقه)وضعيت اقتصادي ، اجتماعي منطقه(ميزان نابرابري هاي اجتماعي)

·         مشاركت در انجام نياز سنجي و اولويت سنجي مشكلات منطقه

·         مشاركت در فرايند توانمند سازي  گروههاي هدف

·         به كارگيري مكانيسم هاي تشويقي مناسب جهت جلب مشاركتهاي مردمي

 

 شرح وظائف كارشناس سلامت روان 

 

1-     مشاركت در بيماريابي اختلالات روانپزشكي و شناسايي اختلالات سوء مصرف مواد

2-  ارائه خدمات مشاوره و مداخلات روان شناختي در بيماران مبتلا به اختلالات روانپزشكي و سوء مصرف مواد و گروههاي هدف

3-    ( گروه هدف : بيماران، خانواده بيماران، افراد در معرض خطر) 

4-  مشاركت در پيگيري و مراقبت بيماران مبتلا به اختلالات روانپزشكي و سوء مصرف مواد

5-    آموزش عموم جامعه در خصوص اصول و مفاهيم سلامت روان و پيشگيري از اعتياد به منظور افزايش آگاهي و اصلاح نگرش افراد

6-    جلب مشاركتهاي مردمي در اجراي برنامه ها

7-    آموزش و باز آموزي بهورزان ، كاردانان و رابطين بهداشتي

8-    پايش و نظارت عملكرد برنامه ها در سطوح مختلف و ارائه بازخورد پايش به سطوح   پايين تر

9-     مشاركت در تجزيه و تحليل اطلاعات آماري و تهيه گزارش عملكرد

10-مشاركت در ارائه خدمات حمايتهاي رواني اجتماعي در حوادث و بلايا و مداخله در بحران

11-  تسهيل دسترسي بيماران نيازمند به خدمات حمايتي

12- انجام خدمات سلامت اجتماعي شامل :

·         شناسایی بيماران  و گروههای خاص (معلولین، سالمندان،کودکان و افراد خشونت دیده و.....)

·         نظارت و مشارکت فعال در تهیه نیمرخ سلامت اجتماعی مناطق

·         نظارت و مشارکت فعال در فرایند توانمند سازی گروههای هدف

·         شناسایی ظرفیت های حمایتی و ایجاد ظرفیت های جدید در سطوح بالاتر

·         راهنمایی و مشاوره فردی و گروهی

 

1-     تشخيص و درمان اختلالات روانپزشكي و سوء مصرف مواد

2-    ارجاع موارد مورد نياز به مركز تخصصي شهرستان

3-    آموزش و باز آموزي پرسنل

4-    ارسال گزارش فعاليتها به مركز بهداشت شهرستان

5-    پايش عملكرد خانه هاي بهداشت و ارسال بازخورد

6-    پذيرش بيماران ارجاعي از خانه بهداشت و ارسال بازخورد

7-    مشاركت  در آموزش عموم جامعه و گروههاي هدف

( گروه هدف : بيماران، خانواده بيماران، افراد در معرض خطر)

8-    تشكيل پرونده بيماران طبق دستورالعمل

9-     جمع بندي و تجزيه و تحليل آمار و ارسال گزارش به مركز بهداشت شهرستان

10-  انجام خدمات سلامت اجتماعي شامل :

·         نظارت و پایش عملکرد تیم سلامت (بهورز، کاردان و کارشناس) درارزیابی سلامت اجتماعی، تهیه نیمرخ های منطقه ای، آموزش های عمومی .....)

·         بررسی ومعاينه  کلیه موارد ارجاعی ، تکمیل  فرم هاي  ثبت موارد وتشكيل پرونده

·         ارجاع موارد شناسایی شده به سطوح بالاتر

·         نظارت و مشارکت فعال در عملكرد آموزش تیم سلامت و آموزش جامعه

·         تدوین و اجرای برنامه عملیاتی سالانه

·         تهیه گزارشات ادواری برای سطوح بالاتر

 

شرح وظائف روانپزشك يا پزشك عمومي دوره ديده در مركز تخصصي شهرستان

  

 

1-     تشخيص و درمان اختلالات روانپزشكي و سوء‌ مصرف مواد

2-    آموزش و باز آموزي پزشكان عمومي و كارشناسان

3-    پذيرش موارد ارجاع شده از مراكز بهداشتي درماني و ارسال بازخورد ارجاع

4-    ارجاع بيماران به بيمارستان جهت بستري در صورت لزوم

5-    مشاركت در انجام پژوهشهاي كاربردي

6-    مشاركت در انجام فعاليتهاي لازم جهت ارتقاء سطح سلامت روان جامعه

شرح وظائف روانپزشك مشاور علمي برنامه در سطح دانشگاه

 

1-       عضویت در کمیته استاني سلامت روان و خدمات سوء مصرف مواد

2-      ارائه خدمات سرپايي و بستري بيماران ارجاعي از سطح تخصص شهرستان

3-     ارائه پسخوراند لازم در مورد بيماران ارجاعي از سطح تخصصي شهرستان

4-        پذیرش مسئولیت علمی-اجرایی برنامه های بهداشت روان تحت نظارت معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی

5-     مشاركت در آموزش پزشکان خانواده و كارشناسان سلامت روان 

6-       مشاركت در تهیه متون آموزشي، پوستر، پمفلت و نشریات

7-     نظارت علمی بر فعالیت پزشکان خانواده و تيم سلامت در حيطه برنامه هاي سلامت روان و خدمات سوء مصرف مواد

8-     مشارکت در پایش برنامه هاي تحت اقدام

9-      مشاركت در اجرای پژوهش هاي كاربردي

شرح وظائف کارشناسان ستادي در حوزه خدمات سلامت رواني، اجتماعي واعتياد

 

1-     هماهنگي جهت اجرای برنامه خدمات سلامت روان و سوء مصرف مواد در مناطق روستايي و شهری شامل :

ارتقا سلامت روان، درمان بيماران، پيشگيري از آسيب هاي رواني و اعتياد، آموزش مهارتهاي زندگي و فرزندپروري، ارائه خدمات حمايتهاي رواني اجتماعي در بلايا، پيشگيري از خشونت ، پيشگيري از خودكشي، اختصاص 10 درصد تختهاي بيمارستاني به بيماران روانپزشكي، ارائه خدمات پس از ترخيص ، ارائه خدمات در مراكز سلامت روان جامعه نگر، ارائه خدمات كاهش آسيب سوء‌ مصرف مواد و اجراي ديگر برنامه هاي ابلاغي 

2-    تدوين و اجراي برنامه عملياتي ساليانه

3-    پيگيري تشكيل كميته هاي استاني و شهرستاني، پيگيري مصوبات، استمرار جلسات

4-    برنامه ريزي و هماهنگي جهت ارتقاء سطح سلامت روان عموم جامعه از طريق آموزشهاي همگاني

5-    برنامه ریزی و هماهنگي جهت ارتقاء دانش و مهارت پرسنل

6-    تهيه و توزيع بسته هاي آموزشي 

7-    ایجاد هماهنگی بين بخشي و درون بخشی در حوزه خدمات سلامت روان و سوء مصرف مواد از طريق جلب حمايت و مشاركت ذينفعان 

8-    برنامه ریزی جهت آموزش گروههای در معرض خطر

9-    جمع آوري و تجزيه و تحليل اطلاعات آماري ، ارائه بازخورد ، تدوين گزارش عملكرد 

10-  پايش و نظارت اجراي برنامه در مناطق تحت پوشش، ارائه بازخورد و ارائه گزارش به سطح بالاتر

11-  هماهنگي جهت تأمين نيروي انساني و ارائه آموزشهاي لازم به آنان

12- هماهنگي جهت تأمين اعتبارات مورد نياز و نظارت بر توزيع و هزينه كرد آنها

13- جلب مشاركت سازمانهاي مردم نهاد

14- برنامه ريزي و مشاركت در اجراي پژوهش هاي كاربردي

15- جلب مشاركت نيروهاي متخصص به ويژه روانپزشك مشاور علمي برنامه هاي سلامت رواني، اجتماعي و اعتياد جهت ارتقاء‌ كيفي برنامه ها

16- انجام خدمات سلامت اجتماعي شامل :

·         برنامه ریزی ، اجرا، پایش و ارزشیابی برنامه های سلامت اجتماعی در سطح منطقه

·         ارائه گزارشات ادواری و سالانه

 

برنامه ها ی اجرایی :

1.       برنامه   بهداشت روان روستایی

2.       برنامه بهداشت روان شهری

3.       برنامه ادغام  پیشگیری از سوء مصرف مواد در نظام شبکه

4.       برنامه ادغام پیشگیری از خودکشی در نظام شبکه

5.       حمایتهایی روانی اجتماعی در بلایا و حوادث غیر مترقبه

6.       مهارتهای زندگی

7.       مهارتهای فرزند پروری

8.       پیشگیری از خشونت خانگی ( همسر آزاری و کودک آزاری )

9.       مرکز گذری (DIC )و متادون درمانی

 کمیته ها :

1.       کمیته بهداشت روان

2.       کمیته پیشگیری از سوء مصرف مواد

3.       کمیته حمایت های روانی آجتماعی در حوادث و بلایا

4.       کمیته برنامه جامع ارتقای سلامت روان

5.       کمیته پیشگیری از مصرف آلکل

     طرحهای در دست اجرا :

1-      خشونت طرح ارتقای سلامت اجتماعی

2-     طرح پیشگیری از خشونت خانگی (همسر آزاری )



salamatravan@dums.ac.ir